Wie zo nu en dan een congres of symposium bezoekt, kent het fenomeen: de ongeoefende spreker. Hij staat met zijn hoofd naar het projectiescherm en met de rug naar het publiek met een nét iets te trage stem op de muur geprojecteerde sheets voor te lezen: lappen tekst, ogenschijnlijk systematisch geordend achter bullets. Naarmate de presentatie vordert, neemt de afstand tussen de gortdroge mond en de microfoon toe. Onverstaanbaarheid is het gevolg. Met trillende vingers heeft de spreker zijn eerste glaasje water al omgegooid. Hij durft niet opnieuw in te schenken. Na twintig of dertig tekstdia’s en ver na de overeengekomen tijd spreekt de man op het podium de verlossende woorden: ‘Ik ga afronden.’ En dan kan het best nog vijf of zes minuten duren voordat hij zijn mond houdt.

Om niet helemaal op zichzelf aangewezen te zijn, nemen sprekers hun toevlucht tot een rijk gevulde PowerPoint-presentatie. Maar die doet de presentatie vaak meer kwaad dan goed. Zelden ondersteunen goed gekozen beelden een sterk verhaal. Meestal is de gesproken tekst gelijk aan de projectie op de muur en die is weer identiek aan de hand-out. Zeker als de prints vooraf worden uitgedeeld, krijg je als luisteraar het idee dat je net zo goed thuis had kunnen blijven. De spreker voegt immers weinig toe.

Als wij als professionele dagvoorzitters en gespreksleiders gebeld worden, is het kwaad doorgaans al geschied. De sprekers zijn uitgenodigd, hun spreektijd is vastgesteld en hun verhaal goedgekeurd. Toch is het de moeite waard om organisatie en sprekers er nog eens van te doordringen dat ze kortstondig over de macht beschikken om een hele zaal in gijzeling te houden en dat hen er dus alles aan gelegen moet zijn om de opbrengst voor de toehoorders te optimaliseren. Vertel liever een verhaal dat recht uit het hart komt. Gebruik de PowerPoint wel als leidraad, maar maak onderscheid tussen het hele verhaal op cue cards en de drie of vier symbolische foto’s of grafiekjes die tijdens de presentatie op de muur geprojecteerd staan. Het wil ook nog wel eens helpen om sprekers aan te raden om alles aan de kant te gooien en op het podium een mooi interview te maken. Veel sprekers volharden desalniettemin in de traditionele PowerPoint-presentatie, met de rug naar het publiek.

Lang geleden werden weleens applausmeters ingezet om de populariteit van een spreker zichtbaar te maken. Maar het publiek is vaak veel te beleefd om uiting te geven aan ongeduld of dodelijke verveling. We zouden bij de toehoorders op voethoogte Röntgenapparaten moeten installeren die door de schoenen heen laten zien hoeveel tenen er al gekromd zijn. Zodra de helft van alle aanwezige tenen gekromd is, snoert een oorverdovende sirene de spreker de mond en mag de goede dagvoorzitter nieuw leven in de brouwerij proberen te brengen.

Ik voorspel dat de kwaliteit van bijeenkomsten met sprongen omhoog gaat.

Will Tinnemans is dagvoorzitter, mediatrainer en schrijver.